Newsletter
© Kancelaria Sejmu s. 1/31 Opracowano na podstawie:
o spółdzielniach mieszkaniowych
1. Celem spółdzielni mieszkaniowej, zwanej dalej „spółdzielnią”, jest zaspokajanie
potrzeb mieszkaniowych i innych potrzeb członków oraz ich rodzin, przez dostarczanie
członkom samodzielnych lokali mieszkalnych lub domów jednorodzinnych,
a także lokali o innym przeznaczeniu.
2. Przedmiotem działalności spółdzielni może być:
1) budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków
spółdzielczych lokatorskich praw do znajdujących się w tych budynkach
2) budowanie lub nabywanie budynków w celu ustanowienia na rzecz członków
odrębnej własności znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych
lub lokali o innym przeznaczeniu, a także ułamkowego udziału we
współwłasności w garażach wielostanowiskowych;
3) budowanie lub nabywanie domów jednorodzinnych w celu przeniesienia na
rzecz członków własności tych domów;
4) udzielanie pomocy członkom w budowie przez nich budynków mieszkalnych
5) budowanie lub nabywanie budynków w celu wynajmowania lub sprzedaży
znajdujących się w tych budynkach lokali mieszkalnych lub lokali o innym
3. Spółdzielnia ma obowiązek zarządzania nieruchomościami stanowiącymi jej
mienie lub nabyte na podstawie ustawy mienie jej członków.
4. Statut spółdzielni określa, którą działalność spośród wymienionych w ust. 2 i 3,
5. Spółdzielnia może zarządzać nieruchomością niestanowiącą jej mienia lub mienia
jej członków na podstawie umowy zawartej z właścicielem (współwłaścicielami)
6. Spółdzielnia może prowadzić również inną działalność gospodarczą na zasadach
określonych w odrębnych przepisach i w statucie, jeżeli działalność ta związana
jest bezpośrednio z realizacją celu, o którym mowa w ust. 1.
7. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do spółdzielni mieszkaniowej stosuje
się przepisy ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze (Dz.U. z
1995 r. Nr 54, poz. 288 i Nr 133, poz. 654, z 1996 r. Nr 5, poz. 32, Nr 24, poz.
110 i Nr 43, poz. 189, z 1997 r. Nr 32, poz. 183, Nr 111, poz. 723 i Nr 121, poz.
769 i 770, z 1999 r. Nr 40, poz. 399, Nr 60, poz. 636, Nr 77, poz. 874 i Nr 99,
poz. 1151, z 2001 r. Nr 4, poz. 27, Nr 54, poz. 572 i Nr 69, poz. 724 oraz z 2002
1. Lokalem w rozumieniu ustawy jest samodzielny lokal mieszkalny, a także lokal
o innym przeznaczeniu, o których mowa w przepisach ustawy z dnia 24 czerwca
1994 r. o własności lokali (Dz.U. z 2000 r. Nr 80, poz. 903).
2. Lokalem mieszkalnym w rozumieniu ustawy jest również pracownia twórcy
przeznaczona do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki.
3. Domem jednorodzinnym w rozumieniu ustawy jest dom mieszkalny, jak również
samodzielna część domu bliźniaczego lub szeregowego przeznaczona przede
wszystkim do zaspokojenia potrzeb mieszkaniowych. Do domów jednorodzinnych
stosuje się przepisy ustawy dotyczące lokali.
4. Wartością rynkową lokalu w rozumieniu ustawy jest wartość określona na podstawie
przepisów działu IV rozdziału 1 ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce
nieruchomościami (Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543, z 2001 r. Nr 129,
poz. 1447 i Nr 154, poz. 1800, z 2002 r. Nr 25, poz. 253, Nr 74, poz. 676, Nr
113, poz. 984, Nr 126, poz. 1070, Nr 130, poz. 1112, Nr 153, poz. 1271, Nr 200,
poz. 1682 i Nr 240, poz. 2058 oraz z 2003 r. Nr 1, poz. 15, Nr 80, poz. 717, Nr
5. Osobą bliską w rozumieniu ustawy jest zstępny, wstępny, rodzeństwo, dzieci rodzeństwa,
małżonek, osoba przysposabiająca i przysposobiona oraz osoba, która
pozostaje faktycznie we wspólnym pożyciu.
1. Członkiem spółdzielni może być osoba fizyczna, choćby nie miała zdolności do
czynności prawnych lub miała ograniczoną zdolność do czynności prawnych.
2. Członkami spółdzielni mogą być oboje małżonkowie, choćby spółdzielcze prawo
do lokalu albo prawo odrębnej własności lokalu przysługiwało tylko jednemu z
nich. Małżonkowi członka przysługuje roszczenie o przyjęcie w poczet członków
3. Członkiem spółdzielni może być osoba prawna, jednakże takiej osobie nie przysługuje
spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego.
4. Wysokość wpisowego nie może przekraczać wysokości 1/4 minimalnego wynagrodzenia
za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o
minimalnym wynagrodzeniu za pracę (Dz.U. Nr 200, poz. 1679, z 2004 r. Nr
240, poz. 2407 oraz z 2005 r. Nr 157, poz. 1314).
5. Jeżeli prawo odrębnej własności lokalu albo spółdzielcze własnościowe prawo
do lokalu należy do kilku osób, członkiem spółdzielni jest tylko jedna z nich,
chyba że przysługuje ono wspólnie małżonkom. W wypadku zgłoszenia się kilku
uprawnionych rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym. Po bezskutecznym
upływie wyznaczonego przez spółdzielnię terminu wystąpienia do sądu
1. Członkowie spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali, są
obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i
utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających na ich lokale, eksploatacją
i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez
uiszczanie opłat zgodnie z postanowieniami statutu.
11. Osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnościowe
prawa do lokali, są obowiązane uczestniczyć w pokrywaniu kosztów
związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości w częściach przypadających
na ich lokale, eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości stanowiących
mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak członkowie
spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.
2. Członkowie spółdzielni będący właścicielami lokali są obowiązani uczestniczyć
w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali,
eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych, eksploatacją i utrzymaniem
nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni przez uiszczanie opłat
zgodnie z postanowieniami statutu.
3. Członkowie spółdzielni, którzy oczekują na ustanowienie na ich rzecz spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego albo prawa odrębnej
własności lokalu, są obowiązani uczestniczyć w pokrywaniu kosztów budowy
lokali przez wnoszenie wkładów mieszkaniowych lub budowlanych. Od chwili
postawienia im lokali do dyspozycji uiszczają oni opłaty określone w ust. 1 albo
4. Właściciele lokali niebędący członkami spółdzielni są obowiązani uczestniczyć
w pokrywaniu kosztów związanych z eksploatacją i utrzymaniem ich lokali,
eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości wspólnych. Są oni również obowiązani
uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją i utrzymaniem nieruchomości
stanowiących mienie spółdzielni, które są przeznaczone do wspólnego
korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych budynkach lub osiedlu.
Obowiązki te wykonują przez uiszczanie opłat na takich samych zasadach, jak
członkowie spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 5.
41. Zarząd spółdzielni prowadzi odrębnie dla każdej nieruchomości:
1) ewidencję i rozliczenie przychodów i kosztów, o których mowa w ust. 1-2 i
2) ewidencję wpływów i wydatków funduszu remontowego zgodnie z art. 6
ust. 3; ewidencja wpływów i wydatków funduszu remontowego na poszczególne
nieruchomości powinna uwzględniać wszystkie wpływy i wydatki
funduszu remontowego tych nieruchomości.
5. Członkowie spółdzielni uczestniczą w kosztach związanych z działalnością społeczną,
oświatową i kulturalną prowadzoną przez spółdzielnię, jeżeli uchwała
walnego zgromadzenia tak stanowi. Właściciele lokali niebędący członkami
oraz osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze
własnościowe prawa do lokali, mogą odpłatnie korzystać z takiej działalności na
podstawie umów zawieranych ze spółdzielnią.
6. Za opłaty, o których mowa w ust. 1-2 i 4, odpowiadają solidarnie z członkami
spółdzielni, właścicielami lokali niebędącymi członkami spółdzielni lub osobami
niebędącymi członkami spółdzielni, którym przysługują spółdzielcze własnoś__y_þòb___ciowe
prawa do lokali, osoby pełnoletnie stale z nimi zamieszkujące w lokalu, z
wyjątkiem pełnoletnich zstępnych pozostających na ich utrzymaniu, a także
osoby faktycznie korzystające z lokalu.
61. Odpowiedzialność osób, o których mowa w ust. 6, ogranicza się do wysokości
opłat należnych za okres ich stałego zamieszkiwania lub faktycznego korzystania
62. Opłaty, o których mowa w ust. 1-2 i 4, wnosi się co miesiąc z góry do 10 dnia
miesiąca. Statut spółdzielni może określić inny termin wnoszenia opłat, nie
wcześniejszy jednak niż ustawowy.
63. Opłaty, o których mowa w ust. 1-2 i 4, przeznacza się wyłącznie na cele określone
64. Spółdzielnia jest obowiązana, na żądanie członka spółdzielni, właściciela lokalu
niebędącego członkiem spółdzielni lub osoby niebędącej członkiem spółdzielni,
której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, przedstawić kalkulację
7. O zmianie wysokości opłat spółdzielnia jest obowiązana zawiadomić osoby, o
których mowa w ust. 1-2 i 4, co najmniej 14 dni przed upływem terminu do
wnoszenia opłat, ale nie później niż ostatniego dnia miesiąca poprzedzającego
ten termin. Zmiana wysokości opłat wymaga uzasadnienia na piśmie.
8. Członkowie spółdzielni, osoby niebędące członkami spółdzielni, którym przysługują
spółdzielcze własnościowe prawa do lokali, oraz właściciele niebędący
członkami spółdzielni mogą kwestionować zasadność zmiany wysokości opłat
bezpośrednio na drodze sądowej. W przypadku wystąpienia na drogę sądową
ponoszą oni opłaty w dotychczasowej wysokości. Ciężar udowodnienia zasadności
zmiany wysokości opłat spoczywa na spółdzielni.
1. Pożytki i inne przychody z nieruchomości wspólnej służą pokrywaniu wydatków
związanych z jej eksploatacją i utrzymaniem, a w części przekraczającej te wydatki
przypadają właścicielom lokali proporcjonalnie do ich udziałów w nieruchomości
2. Pożytki i inne przychody z własnej działalności gospodarczej spółdzielnia może
przeznaczyć w szczególności na pokrycie wydatków związanych z eksploatacją
i utrzymaniem nieruchomości w zakresie obciążającym członków oraz na prowadzenie
działalności społecznej, oświatowej i kulturalnej.
1. Różnica między kosztami eksploatacji i utrzymania danej nieruchomości, zarządzanej
przez spółdzielnię na podstawie art. 1 ust. 3, a przychodami z opłat, o
których mowa w art. 4 ust. 1-2 i 4, zwiększa odpowiednio przychody lub koszty
eksploatacji i utrzymania danej nieruchomości w roku następnym.
2. Wartość środków trwałych finansowanych bezpośrednio z funduszu udziałowego
lub wkładów mieszkaniowych i budowlanych nie zwiększa funduszu zasobowego;
umorzenie wartości tych środków trwałych obciąża odpowiednio fundusz
udziałowy lub wkłady mieszkaniowe i budowlane.
3. Spółdzielnia tworzy fundusz na remonty zasobów mieszkaniowych. Odpisy na
ten fundusz obciążają koszty gospodarki zasobami mieszkaniowymi. Obowiązek
świadczenia na fundusz dotyczy członków spółdzielni, właścicieli lokali niebędących
członkami spółdzielni oraz osób niebędących członkami spółdzielni, którym
przysługują spółdzielcze własnościowe prawa do lokali.
4. Jeżeli kredyt zaciągany przez spółdzielnię ma być zabezpieczony hipoteką ustanowioną
na nieruchomości, której spółdzielnia jest właścicielem, a osoby niebędące
członkami spółdzielni lub członkowie spółdzielni są uprawnieni z tytułu
spółdzielczych praw do lokali w budynku na tej nieruchomości lub zawarto z
tymi członkami umowy o budowę lokali na tej nieruchomości, to zawarcie
umowy kredytu wymaga również pisemnej zgody większości tych członków
spółdzielni oraz osób niebędących członkami; warunek ten stosuje się do zmiany
umowy kredytu polegającej na zmianie sposobu zabezpieczenia spłaty zaciągniętego
kredytu przez ustanowienie hipoteki. Środki finansowe pochodzące z
tego kredytu przeznacza się wyłącznie na potrzeby tej nieruchomości.
5. Przepis ust. 4 stosuje się odpowiednio w przypadku, gdy spółdzielnia zaciąga
kredyt, który ma być zabezpieczony hipoteką ustanowioną na użytkowaniu wieczystym
lub części ułamkowej nieruchomości stanowiącej udział spółdzielni we
współwłasności tej nieruchomości, a osoby niebędące członkami spółdzielni lub
członkowie spółdzielni są uprawnieni z tytułu spółdzielczych praw do lokali w
budynku na użytkowanym gruncie lub w budynku stanowiącym współwłasność
spółdzielni lub zawarto z tymi członkami umowy o budowę lokali na tym gruncie
albo nieruchomości stanowiącej współwłasność spółdzielni.
1. W razie awarii wywołującej szkodę lub zagrażającej bezpośrednio powstaniem
szkody osoba korzystająca z lokalu jest obowiązana niezwłocznie udostępnić lokal
w celu usunięcia awarii. Jeżeli osoba ta jest nieobecna lub odmawia udostępnienia
lokalu, spółdzielnia ma prawo wejść do lokalu w obecności funkcjonariusza
Policji, a gdy wymaga to pomocy straży pożarnej – także przy jej
2. Jeżeli otwarcie lokalu nastąpiło pod nieobecność pełnoletniej osoby z niego korzystającej,
spółdzielnia jest obowiązana zabezpieczyć lokal i znajdujące się w
nim rzeczy, do czasu przybycia tej osoby; z czynności tych sporządza się protokół.
3. Po wcześniejszym uzgodnieniu terminu osoba korzystająca z lokalu powinna
także udostępnić spółdzielni lokal w celu:
1) dokonania okresowego, a w szczególnie uzasadnionych wypadkach również
doraźnego przeglądu stanu wyposażenia technicznego lokalu oraz ustalenia
zakresu niezbędnych prac i ich wykonania;
2) zastępczego wykonania przez spółdzielnię prac obciążających członka spółdzielni
albo osobę niebędącą członkiem spółdzielni, której przysługuje
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, albo właściciela lokalu niebędącego
4. Jeżeli lokal lub budynek wymaga remontu obciążającego spółdzielnię lub przebudowy,
spółdzielnia może żądać od osób korzystających z tego lokalu lub budynku
jego udostępnienia w celu wykonania koniecznych robót po wcześniejszym
6. Jeżeli rodzaj remontu budynku tego wymaga, osoby korzystające z lokalu lub
budynku obowiązane są na żądanie i koszt spółdzielni w uzgodnionym terminie
przenieść się do lokalu zamiennego na okres wykonywania remontu, ściśle
oznaczony i podany do wiadomości zainteresowanych. Okres ten nie może być
7. W okresie używania lokalu zamiennego członek spółdzielni bądź osoba niebędąca
członkiem spółdzielni, której przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo
do lokalu, albo właściciel lokalu niebędący członkiem spółdzielni wnosi opłaty
jedynie za używanie tego lokalu. Opłaty za używanie lokalu zamiennego, bez
względu na jego wyposażenie techniczne, nie mogą być wyższe niż opłaty za
używanie lokalu dotychczasowego.
8. Lokalem zamiennym, o którym mowa w ust. 6 i 7, jest lokal zamienny w rozumieniu
ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym
zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz.U. Nr 71, poz. 733
oraz z 2002 r. Nr 113, poz. 984 i Nr 168, poz. 1383).
1. W ciągu 3 miesięcy po wygaśnięciu tytułu prawnego do lokalu mieszkalnego
osoby, którym przysługiwało spółdzielcze prawo do lokalu, oraz zamieszkujące
w tym lokalu osoby, które prawa swoje od nich wywodzą, są obowiązane do
opróżnienia lokalu. Na spółdzielni nie ciąży obowiązek dostarczenia innego lokalu.
3. Spółdzielnia współpracuje z organami samorządowymi i rządowymi oraz instytucjami
i organizacjami, które mogą ułatwić uzyskanie innego mieszkania przez
osoby wymienione w ust. 1, a w szczególności ułatwia im uzyskanie potrzebnych
informacji oraz bezzwłocznie dokonuje rozliczenia zobowiązań i wypłaty
4. Przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio w wypadku wygaśnięcia tytułu prawnego
do korzystania z lokalu o innym przeznaczeniu, o ile umowa nie stanowi inaczej.
W sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowiązki członków spółdzielni
1) zawierania umów w sprawie budowy lokali,
2) zawierania z członkami, którym przysługują spółdzielcze prawa do lokali,
umów o przeniesienie własności lokali,
3) wnoszenia, ustalania i waloryzacji wkładu mieszkaniowego i budowlanego,
4) rozliczeń z tytułu dodatkowego wyposażenia lokalu,
5) uprawnień członka spółdzielni do zamiany lokalu
określają postanowienia statutu.
Prawa członków spółdzielni mieszkaniowej
1. Członek spółdzielni mieszkaniowej ma prawo otrzymania odpisu statutu i regulaminów
oraz kopii uchwał organów spółdzielni i protokołów obrad organów
spółdzielni, protokołów lustracji, rocznych sprawozdań finansowych oraz faktur
i umów zawieranych przez spółdzielnię z osobami trzecimi.
2. Koszty sporządzania odpisów i kopii tych dokumentów, z wyjątkiem statutu
i regulaminów uchwalonych na podstawie statutu, pokrywa członek spółdzielni
3. Statut spółdzielni mieszkaniowej, regulaminy, uchwały i protokoły obrad organów
spółdzielni, a także protokoły lustracji i roczne sprawozdanie finansowe
powinny być udostępnione na stronie internetowej spółdzielni.
1. Członkowie innych niż zarząd organów spółdzielni mieszkaniowej pełnią swoje
funkcje społecznie, z tym że statut może przewidywać wynagrodzenie za udział
w posiedzeniach, które jest wypłacane w formie miesięcznego ryczałtu bez
względu na ilość posiedzeń i nie może być większe niż minimalne wynagrodzenie
za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
2. W skład rady nadzorczej spółdzielni mieszkaniowej nie mogą wchodzić osoby,
będące pracownikami spółdzielni. Uchwała w sprawie wyboru takiej osoby do
rady nadzorczej jest nieważna. Z chwilą nawiązania stosunku pracy przez członka
rady nadzorczej ustaje jego członkostwo w radzie nadzorczej tej samej spółdzielni.
3. Nie można być członkiem rady nadzorczej dłużej niż przez 2 kolejne kadencje
4. Kadencja rady nadzorczej nie może trwać dłużej niż 3 lata.
1. Walne zgromadzenie spółdzielni mieszkaniowej nie może być zastąpione przez
zebranie przedstawicieli, jednakże, jeżeli statut tak stanowi, w przypadku gdy
liczba członków spółdzielni mieszkaniowej przekroczy 500, walne zgromadzenie
może być podzielone na części. Rada nadzorcza ustala zasady zaliczania
członków do poszczególnych części walnego zgromadzenia z tym, że nie można
zaliczyć członków uprawnionych do lokali znajdujących się w obrębie jednej
nieruchomości do różnych części walnego zgromadzenia.
2. Zarząd zwołuje walne zgromadzenie przynajmniej raz w roku w ciągu 6 miesięcy
po upływie roku obrachunkowego.
3. Zarząd zwołuje walne zgromadzenie także na żądanie:
2) przynajmniej jednej dziesiątej, nie mniej jednak niż trzech członków, jeżeli
uprawnienia tego nie zastrzeżono w statucie dla większej liczby członków.
4. Żądanie zwołania walnego zgromadzenia powinno być złożone pisemnie z podaniem
5. W przypadku wskazanym w ust. 3 walne zgromadzenie zwołuje się w takim terminie,
aby mogło się ono odbyć w ciągu czterech tygodni od dnia wniesienia
żądania. Jeżeli to nie nastąpi, zwołuje je rada nadzorcza, związek rewizyjny, w
którym spółdzielnia jest zrzeszona, lub Krajowa Rada Spółdzielcza, na koszt
6. O czasie, miejscu i porządku obrad walnego zgromadzenia lub jego części zawiadamia
się wszystkich członków na piśmie co najmniej 21 dni przed terminem
posiedzenia walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części. Zawiadomienie
powinno zawierać czas, miejsce, porządek obrad oraz informację o miejscu wyłożenia
wszystkich sprawozdań i projektów uchwał, które będą przedmiotem obrad
oraz informację o prawie członka do zapoznania się z tymi dokumentami.
7. Walne zgromadzenie może podejmować uchwały jedynie w sprawach objętych
porządkiem obrad podanym do wiadomości członków w terminach i w sposób
8. Walne zgromadzenie jest ważne niezależnie od liczby obecnych na nim członków.
9. Uchwałę uważa się za podjętą, jeżeli była poddana pod głosowanie wszystkich
części walnego zgromadzenia, a za uchwałą opowiedziała się wymagana w
ustawie lub statucie większość ogólnej liczby członków uczestniczących w walnym
zgromadzeniu. Jednakże w sprawach likwidacji spółdzielni, przeznaczenia
majątku pozostałego po zaspokojeniu zobowiązań likwidowanej spółdzielni,
zbycia nieruchomości, zbycia zakładu lub innej wyodrębnionej jednostki organizacyjnej
do podjęcia uchwały konieczne jest aby w posiedzeniach wszystkich
części walnego zgromadzenia, na których uchwała była poddana pod głosowanie,
uczestniczyła łącznie co najmniej połowa ogólnej liczby uprawnionych do
głosowania, chyba, że statut stanowi inaczej.
10. Projekty uchwał i żądania zamieszczenia oznaczonych spraw w porządku obrad
walnego zgromadzenia lub jego wszystkich części mają prawo zgłaszać: zarząd,
rada nadzorcza i członkowie. Projekty uchwał, w tym uchwał przygotowanych
w wyniku tych żądań, powinny być wykładane na co najmniej 14 dni przed terminem
walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części.
11. Członkowie mają prawo zgłaszać projekty uchwał i żądania, o których mowa w
ust. 10, w terminie do 15 dni przed dniem posiedzenia walnego zgromadzenia
lub jego pierwszej części. Projekt uchwały zgłaszanej przez członków spółdzielni
musi być poparty przez co najmniej 10 członków.
12. Członek ma prawo zgłaszania poprawek do projektów uchwał nie później niż na
3 dni przed posiedzeniem walnego zgromadzenia lub jego pierwszej części.
13. Zarząd jest zobowiązany do przygotowania pod względem formalnym i przedłożenia
pod głosowanie na walnym zgromadzeniu projektów uchwał i poprawek
zgłoszonych przez członków spółdzielni.
Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego
1. Przez umowę o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu
mieszkalnego spółdzielnia zobowiązuje się oddać członkowi lokal mieszkalny
do używania, a członek zobowiązuje się wnieść wkład mieszkaniowy oraz uiszczać
opłaty określone w ustawie i w statucie spółdzielni.
2. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może być ustanowione
w budynku stanowiącym własność lub współwłasność spółdzielni.
3. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego jest niezbywalne, nie
przechodzi na spadkobierców i nie podlega egzekucji.
4. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego powstaje z chwilą zawarcia
między członkiem a spółdzielnią umowy o ustanowienie spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego. Umowa powinna być zawarta pod
rygorem nieważności w formie pisemnej.
5. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego może należeć do jednej
6. Do ochrony spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego stosuje
się odpowiednio przepisy o ochronie własności.
7. Wynajmowanie lub oddawanie w bezpłatne używanie przez członka całego lub
części lokalu mieszkalnego nie wymaga zgody spółdzielni, chyba że byłoby to
związane ze zmianą sposobu korzystania z lokalu lub przeznaczenia lokalu bądź
jego części. Jeżeli wynajęcie lub oddanie w bezpłatne używanie miałoby wpływ
na wysokość opłat na rzecz spółdzielni, członek obowiązany jest do pisemnego
powiadomienia spółdzielni o tej czynności.
71. Umowy zawarte przez członka w sprawie korzystania z lokalu mieszkalnego lub
jego części wygasają najpóźniej z chwilą wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego
8. Jeżeli spółdzielnia, na mocy jednostronnej czynności prawnej, ustanowiła dla
siebie odrębną własność lokalu mieszkalnego, przeniesienie własności lokalu
mieszkalnego może nastąpić wyłącznie na rzecz członka, któremu przysługuje
spółdzielcze prawo do tego lokalu.
1. Z członkiem spółdzielni ubiegającym się o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego
prawa do lokalu mieszkalnego spółdzielnia zawiera umowę o budowę lokalu.
Umowa ta, zawarta w formie pisemnej pod rygorem nieważności, powinna
zobowiązywać strony do zawarcia, po wybudowaniu lokalu, umowy o ustano©
wienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do tego lokalu, a ponadto powinna
1) zobowiązanie członka spółdzielni do pokrywania kosztów zadania inwestycyjnego
w części przypadającej na jego lokal przez wniesienie wkładu
mieszkaniowego określonego w umowie;
2) określenie zakresu rzeczowego robót realizowanego zadania inwestycyjnego,
które będzie stanowić podstawę ustalenia wysokości kosztów budowy
3) określenie zasad ustalania wysokości kosztów budowy lokalu;
4) inne postanowienia określone w statucie.
2. Członek, o którym mowa w ust. 1, wnosi wkład mieszkaniowy według zasad
określonych w statucie w wysokości odpowiadającej różnicy między kosztem
budowy przypadającym na jego lokal a uzyskaną przez spółdzielnię pomocą ze
środków publicznych lub z innych środków uzyskanych na sfinansowanie kosztów
budowy lokalu. Jeżeli część wkładu mieszkaniowego została sfinansowana
z zaciągniętego przez spółdzielnię kredytu na sfinansowanie kosztów budowy
danego lokalu, członek jest obowiązany uczestniczyć w spłacie tego kredytu
wraz z odsetkami w części przypadającej na jego lokal.
3. Rozliczenie kosztów budowy następuje w terminie 6 miesięcy od dnia oddania
1. Spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego wygasa z chwilą ustania
członkostwa oraz w innych wypadkach określonych w niniejszym rozdziale.
11. Spółdzielnia może podjąć uchwałę o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego
prawa do lokalu mieszkalnego z następujących przyczyn:
1) jeżeli członek pomimo pisemnego upomnienia nadal używa lokal niezgodnie
z jego przeznaczeniem lub zaniedbuje obowiązki, dopuszczając do powstania
szkód, lub niszczy urządzenia przeznaczone do wspólnego korzystania
przez mieszkańców albo wykracza w sposób rażący lub uporczywy przeciwko
porządkowi domowemu, czyniąc uciążliwym korzystanie z innych
2) jeżeli członek jest w zwłoce z uiszczeniem opłat, o których mowa w art. 4
12. W wypadku gdy spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego przysługuje
małżonkom, spółdzielnia może podjąć uchwałę, o której mowa w ust. 11,
wobec jednego albo obojga małżonków.
13. Do uchwały o wygaśnięciu spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego
stosuje się odpowiednio przepisy ustawy – Prawo spółdzielcze o uchwale
o wykluczeniu członka ze spółdzielni.
14. Z chwilą gdy wygaśnięcie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego
na podstawie uchwały, o której mowa w ust. 11 i 12, stanie się skuteczne,
ustaje członkostwo w spółdzielni.
2. W przypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego
spółdzielnia, z zastrzeżeniem art. 15, ogłasza nie później niż w ciągu 3
miesięcy od dnia opróżnienia lokalu, zgodnie z postanowieniami statutu, przetarg
na ustanowienie odrębnej własności tego lokalu, zawiadamiając o przetargu
w sposób określony w statucie oraz przez publikację ogłoszenia w prasie lokalnej.
Pierwszeństwo w nabyciu lokalu mają członkowie, którzy nie mają
zaspokojonych potrzeb mieszkaniowych i zgłoszą gotowość zawarcia umowy o
ustanowienie i przeniesienie odrębnej własności tego lokalu. W przypadku
zgłoszenia się kilku uprawnionych, pierwszeństwo ma najdłużej oczekujący.
Warunkiem przeniesienia odrębnej własności lokalu na takiego członka jest
wpłata wartości rynkowej lokalu.
21. W wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego
spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu.
Przysługująca osobie uprawnionej wartość rynkowa nie może być wyższa od
kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej lokal w wyniku przetargu
przeprowadzonego przez spółdzielnię zgodnie z postanowieniami statutu.
22. Z wartości rynkowej lokalu potrąca się przypadającą na dany lokal część zobowiązań
spółdzielni związanych z budową, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1,
w tym w szczególności niewniesiony wkład mieszkaniowy. Jeżeli spółdzielnia
skorzystała z pomocy uzyskanej ze środków publicznych lub z innych środków,
potrąca się również nominalną kwotę umorzenia kredytu lub dotacji, w części
przypadającej na ten lokal oraz kwoty zaległych opłat, o których mowa w art. 4
ust. 1, a także koszty określenia wartości rynkowej lokalu.
23. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy zawieraniu
umowy oraz koszty sądowe w postępowaniu wieczystoksięgowym obciążają
członka spółdzielni, na rzecz którego spółdzielnia dokonuje przeniesienia
24. Warunkiem wypłaty, o której mowa w ust. 21, jest opróżnienie lokalu.
3. Umowa spółdzielczego prawa do lokalu mieszkalnego, zawarta z innym członkiem
przed wygaśnięciem prawa do tego lokalu, jest nieważna.
1. Na pisemne żądanie członka, któremu przysługuje spółdzielcze lokatorskie prawo
do lokalu mieszkalnego, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tym członkiem
umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu przez niego:
1) spłaty przypadającej na jego lokal części kosztów budowy będących zobowiązaniami
spółdzielni, o których mowa w art. 10 ust. 1 pkt 1, w tym w
szczególności odpowiedniej części zadłużenia kredytowego wraz z odsetkami
2) spłaty nominalnej kwoty umorzenia kredytu lub dotacji w części przypadającej
na jego lokal, o ile spółdzielnia skorzystała z pomocy podlegającej odprowadzeniu
do budżetu państwa uzyskanej ze środków publicznych lub z
3) spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1.
11. Spółdzielnia mieszkaniowa zawiera umowę, o której mowa w ust. 1, w terminie
3 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez osobę uprawnioną, chyba że nieruchomość
posiada nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami lub spółdzielni
nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu , na
którym wybudowała sama budynek lub wybudowali go jej poprzednicy prawni.
4. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy zawieraniu
umowy, o której mowa w ust. 1, oraz koszty sądowe w postępowaniu
wieczystoksięgowym obciążają członka spółdzielni, na rzecz którego spółdzielnia
dokonuje przeniesienia własności lokalu.
5. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy zawieraniu
umowy, o której mowa w ust. 1, wynosi 1/4 minimalnego wynagrodzenia
za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
1. Statut spółdzielni może przewidywać ograniczenie możliwości przeniesienia
przez spółdzielnię na inne osoby własności lokali mieszkalnych w domach dla
inwalidów, osób samotnych i innych domach o specjalnym przeznaczeniu.
2. Niedopuszczalne jest przeniesienie przez spółdzielnię na inną osobę własności
lokalu mieszkalnego w budynku wybudowanym z udziałem środków z Krajowego
1. Po ustaniu małżeństwa wskutek rozwodu lub po unieważnieniu małżeństwa małżonkowie
powinni w terminie jednego roku zawiadomić spółdzielnię, któremu z
nich przypadło spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, albo
przedstawić dowód wszczęcia postępowania sądowego o podział tego prawa.
Były małżonek niebędący członkiem spółdzielni powinien złożyć deklarację
członkowską w terminie 3 miesięcy od dnia, w którym przypadło mu prawo do
lokalu. Byłemu małżonkowi przysługuje roszczenie o przyjęcie w poczet członków
2. Jeżeli małżonkowie nie dokonają czynności, o których mowa w ust. 1, spółdzielnia
wyznaczy im w tym celu dodatkowy termin, nie krótszy niż 6 miesięcy,
uprzedzając o skutkach, jakie może spowodować jego niezachowanie. Po bezskutecznym
upływie tego terminu spółdzielnia może podjąć uchwałę o wygaśnięciu
spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu.
1. Z chwilą śmierci jednego z małżonków spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu
mieszkalnego, które przysługiwało obojgu małżonkom, przypada drugiemu małżonkowi.
Małżonek ten, jeżeli nie jest członkiem spółdzielni, powinien w termi©
nie jednego roku od dnia śmierci współmałżonka złożyć deklarację członkowską.
Małżonkowi zmarłego członka spółdzielni przysługuje roszczenie o przyjęcie
w poczet członków spółdzielni. Przepis art. 13 ust. 2 stosuje się odpowiednio.
2. Przepis ust. 1 nie narusza uprawnień spadkobierców do dziedziczenia wkładu.
1. W wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego
w następstwie niedokonania czynności, o których mowa w art. 13, roszczenia
o przyjęcie do spółdzielni i zawarcie umowy o ustanowienie spółdzielczego
lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługują dzieciom i
2. W wypadku wygaśnięcia spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego
na podstawie art. 11 lub niedokonania czynności, o których mowa w art.
14, roszczenia o przyjęcie do spółdzielni i zawarcie umowy o ustanowienie
spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego przysługują małżonkowi,
dzieciom i innym osobom bliskim.
3. W wypadku ustania członkostwa w okresie oczekiwania na zawarcie umowy o
ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego prawa do lokalu mieszkalnego osobom,
o których mowa w ust. 2, które miały wspólnie z członkiem zamieszkać w
tym lokalu, przysługują roszczenia o przyjęcie do spółdzielni i zawarcie umowy
zgodnie z postanowieniami umowy o budowę lokalu.
4. Do zachowania roszczeń, o których mowa w ust. 1-3, konieczne jest złożenie w
terminie jednego roku deklaracji członkowskiej wraz z pisemnym zapewnieniem
o gotowości do zawarcia umowy o ustanowienie spółdzielczego lokatorskiego
prawa do lokalu mieszkalnego. W wypadku zgłoszenia się kilku uprawnionych,
rozstrzyga sąd w postępowaniu nieprocesowym, biorąc pod uwagę w szczególności
okoliczność, czy osoba uprawniona na podstawie ust. 1 albo 2 zamieszkiwała
odpowiednio razem z byłymi małżonkami lub jednym z nich albo z byłym
członkiem. Po bezskutecznym upływie wyznaczonego przez spółdzielnię terminu
wystąpienia do sądu, wyboru dokonuje spółdzielnia.
5. Osoba przyjęta w poczet członków spółdzielni w wypadku, o którym mowa w
ust. 3, staje się stroną umowy o budowę lokalu wiążącej osobę, której członkostwo
6. W wypadku wygaśnięcia roszczeń lub braku uprawnionych osób, o których mowa
w ust. 3, spółdzielnia wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową tego lokalu
ustaloną zgodnie z art. 11 ust. 21 i 22.
7. W wypadku ustania członkostwa w okresie poprzedzającym zawarcie umowy o
budowę lokalu osobom, o których mowa w ust. 3, przysługują roszczenia o
przyjęcie do spółdzielni i zawarcie umowy.
1. Jeżeli w toku likwidacji, postępowania upadłościowego albo postępowania egzekucyjnego
z nieruchomości spółdzielni nabywcą budynku albo udziału w budynku
nie będzie spółdzielnia mieszkaniowa, spółdzielcze lokatorskie prawo do
lokalu mieszkalnego przekształca się w prawo najmu podlegające przepisom
ustawy o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie
2. W wypadku nabycia budynku lub udziału w budynku przez inną spółdzielnię
mieszkaniową byłemu członkowi lub osobom, o których mowa w art. 15 ust. 1
lub 2, przysługuje roszczenie o przyjęcie do tej spółdzielni. Przepis art. 13 ust. 2
3. Przez byłego członka, o którym mowa w ust. 2, należy rozumieć członka, którego
członkostwo ustało na skutek wykreślenia spółdzielni z rejestru w związku z
zakończeniem postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego i któremu
przysługiwało spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego.
Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu
6. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków nabywcy spółdzielczego
własnościowego prawa do lokalu, jeżeli odpowiada on wymaganiom
statutu. Dotyczy to również spadkobiercy, zapisobiorcy i licytanta.
1. Spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu jest prawem zbywalnym, przechodzi
na spadkobierców i podlega egzekucji. Jest ono ograniczonym prawem rzeczowym.
2. Skuteczność zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu zależy od
przyjęcia nabywcy w poczet członków spółdzielni.
(ust. 2 niezgodny z Konstytucją - wyrok TK Dz.U. z 2004 r. Nr 63, poz. 591)
3. Zbycie spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu obejmuje także wkład
budowlany. Dopóki prawo to nie wygaśnie, zbycie samego wkładu jest nieważne.
4. Umowa zbycia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu powinna być
zawarta w formie aktu notarialnego. Wypis tego aktu notariusz przesyła niezwłocznie
6. Przedmiotem zbycia może być ułamkowa część spółdzielczego własnościowego
prawa do lokalu. Pozostałym współuprawnionym z tytułu własnościowego prawa
do lokalu przysługuje prawo pierwokupu. Umowa zbycia ułamkowej części
własnościowego prawa do lokalu zawarta bezwarunkowo albo bez zawiadomienia
uprawnionych o zbyciu lub z podaniem im do wiadomości istotnych postanowień
umowy niezgodnie z rzeczywistością jest nieważna.
Spółdzielnie mieszkaniowe są obowiązane prowadzić rejestr lokali, dla których zostały
założone oddzielne księgi wieczyste.
Jeżeli w wyniku ostatecznego rozliczenia kosztów budowy powstała różnica pomiędzy
wysokością wstępnie ustalonego wkładu budowlanego a kosztami budowy lokalu,
uprawniony albo zobowiązany z tego tytułu jest członek albo osoba niebędąca
członkiem spółdzielni, którym w chwili dokonania tego rozliczenia przysługuje
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
1. Jeżeli spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu przeszło na kilku spadkobierców,
powinni oni, w terminie jednego roku od dnia otwarcia spadku, wyznaczyć
spośród siebie pełnomocnika w celu dokonywania czynności prawnych związanych
z wykonywaniem tego prawa, włącznie z zawarciem w ich imieniu umowy
o przeniesienie własności lokalu. W razie bezskutecznego upływu tego terminu,
na wniosek spadkobierców lub spółdzielni, sąd w postępowaniu nieprocesowym
2. W razie śmierci jednego z małżonków, którym spółdzielcze własnościowe prawo
do lokalu przysługiwało wspólnie, przepis ust. 1 stosuje się odpowiednio.
W przypadku długotrwałych zaległości z zapłatą opłat, o których mowa w art. 4 ust.
1, 11 i 5, rażącego lub uporczywego wykraczania osoby korzystającej z lokalu przeciwko
obowiązującemu porządkowi domowemu albo niewłaściwego zachowania tej
osoby czyniącego korzystanie z innych lokali lub nieruchomości wspólnej uciążliwym,
przepis art. 16 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali stosuje się
odpowiednio. Z żądaniem, o którym mowa w tym przepisie, występuje zarząd spółdzielni
1. W wypadku wygaśnięcia spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu spółdzielnia
wypłaca osobie uprawnionej wartość rynkową lokalu. Przysługująca
osobie uprawnionej wartość rynkowa, ustalona w sposób przewidziany w ust. 2,
nie może być wyższa od kwoty, jaką spółdzielnia uzyska od osoby obejmującej
lokal w wyniku przetargu przeprowadzonego przez spółdzielnię, zgodnie z postanowieniami
2. Z wartości rynkowej lokalu potrąca się niewniesioną przez osobę, której przysługiwało
spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, część wkładu budowlanego,
a w wypadku gdy nie został spłacony kredyt zaciągnięty przez spółdzielnię
na sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu - potrąca się kwotę niespłaconego
3. Warunkiem wypłaty wartości spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu
jest opróżnienie lokalu, o którym mowa w art. 7 ust. 1.
1. W wypadkach gdy ustawa przewiduje wygaśnięcie spółdzielczego własnościowego
prawa do lokalu, prawo to, jeżeli jest obciążone hipoteką, nie wygasa, lecz
przechodzi z mocy prawa na spółdzielnię.
2. Prawo do lokalu, nabyte w sposób określony w ust. 1, spółdzielnia powinna zbyć
w drodze przetargu w terminie 6 miesięcy.
3. Spółdzielnia jest obowiązana uiścić osobie uprawnionej wartość nabytego prawa
po potrąceniu należności wymienionych w art. 1711 ust. 2 oraz z tytułu obciążenia
hipoteką. Obowiązek spółdzielni powstaje dopiero z chwilą zbycia prawa w
Do egzekucji ze spółdzielczego własnościowego prawa do lokalu stosuje się odpowiednio
przepisy o egzekucji z nieruchomości.
1. Na pisemne żądanie członka lub osoby niebędącej członkiem spółdzielni, którym
przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, spółdzielnia mieszkaniowa
jest obowiązana zawrzeć umowę przeniesienia własności lokalu po dokonaniu:
1) spłaty przypadających na ten lokal części zobowiązań spółdzielni związanych
z budową, w tym w szczególności odpowiedniej części zadłużenia
kredytowego spółdzielni wraz z odsetkami;
2) spłaty zadłużenia z tytułu opłat, o których mowa w art. 4 ust. 1 i 11.
11. Spółdzielnia mieszkaniowa zawiera umowę, o której mowa w ust. 1, w terminie
3 miesięcy od dnia złożenia wniosku przez osobę uprawnioną, chyba że nieruchomość
posiada nieuregulowany stan prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6
ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami lub spółdzielni
nie przysługuje prawo własności lub użytkowania wieczystego gruntu , na
którym wybudowała budynek lub wybudowali go jej poprzednicy prawni.
2. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy zawieraniu
umowy, o której mowa w ust. 1, oraz koszty sądowe w postępowaniu
wieczystoksięgowym obciążają osobę, na rzecz której spółdzielnia dokonuje
przeniesienia własności lokalu.
3. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy zawieraniu
umowy, o której mowa w ust. 1, wynosi 1/4 minimalnego wynagrodzenia
za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
1. Na pisemne żądanie członka spółdzielni mieszkaniowej albo osoby niebędącej
członkiem spółdzielni, którym przysługuje prawo do miejsca postojowego w
wielostanowiskowym garażu, spółdzielnia jest obowiązana przenieść na te osoby
ułamkowy udział we współwłasności tego garażu, przy zachowaniu zasady,
jeżeli statut spółdzielni nie stanowi inaczej, że udziały przypadające na każde
miejsce postojowe są równe, po dokonaniu przez nich spłat, o których mowa w
2. Koszty ustanowienia odrębnej własności wielostanowiskowego garażu stanowiącego
współwłasność osób, o których mowa w ust. 1, pokrywają w odpowiednich
ułamkowych częściach te osoby, zgodnie z przepisami art. 1714 ust. 2 i 3.
1. Wynajmowanie lub oddawanie w bezpłatne używanie przez członka albo osobę
niebędącą członkiem spółdzielni, której przysługuje spółdzielcze własnościowe
prawo do lokalu, całego lub części lokalu nie wymaga zgody spółdzielni, chyba
że byłoby to związane ze zmianą sposobu korzystania z lokalu lub przeznaczenia
lokalu bądź jego części. Jeżeli wynajęcie lub oddanie w bezpłatne używanie
miałoby wpływ na wysokość opłat na rzecz spółdzielni, osoby te obowiązane są
do pisemnego powiadomienia spółdzielni o tej czynności.
2. Umowy zawarte przez członka albo osobę niebędącą członkiem spółdzielni, której
przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, w sprawie korzystania
z lokalu lub jego części wygasają najpóźniej z chwilą wygaśnięcia spółdzielczego
Jeżeli spółdzielnia, na mocy jednostronnej czynności prawnej, ustanowiła dla siebie
odrębną własność lokalu, przeniesienie własności lokalu może nastąpić wyłącznie na
rzecz członka, któremu przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do tego lokalu,
albo osoby niebędącej członkiem spółdzielni, której przysługuje spółdzielcze
własnościowe prawo do tego lokalu.
1. Jeżeli w toku likwidacji, postępowania upadłościowego albo postępowania egzekucyjnego
z nieruchomości spółdzielni, nabywcą budynku albo udziału w budynku
nie będzie spółdzielnia mieszkaniowa, spółdzielcze własnościowe prawo
do lokalu przekształca się w prawo odrębnej własności lokalu lub we własność
2. W wypadku nabycia budynku lub udziału w budynku przez inną spółdzielnię
mieszkaniową byłemu członkowi przysługuje roszczenie o przyjęcie do tej spółdzielni.
3. Przez byłego członka, o którym mowa w ust. 2, należy rozumieć członka, którego
członkostwo ustało na skutek wykreślenia spółdzielni z rejestru w związku z
zakończeniem postępowania likwidacyjnego lub upadłościowego i któremu
przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
Przepisy art. 171 ust. 6, art. 172 ust. 1, 3, 4 i 6, art. 176, art. 177, art. 179-1713 i art.
1716-1718 stosuje się odpowiednio do miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych
Prawo odrębnej własności lokalu
1. Z członkiem spółdzielni ubiegającym się o ustanowienie odrębnej własności lokalu
spółdzielnia zawiera umowę o budowę lokalu. Umowa ta, zawarta w formie
pisemnej pod rygorem nieważności, powinna zobowiązywać strony do zawarcia,
po wybudowaniu lokalu, umowy o ustanowienie odrębnej własności tego lokalu,
1) zobowiązanie członka spółdzielni do pokrywania kosztów zadania inwestycyjnego
w części przypadającej na jego lokal przez wniesienie wkładu budowlanego
2) określenie zakresu rzeczowego robót realizowanego zadania inwestycyjnego,
które będzie stanowić podstawę ustalenia wysokości kosztów budowy
3) określenie zasad ustalania wysokości kosztów budowy lokalu;
4) określenie rodzaju, położenia i powierzchni lokalu oraz pomieszczeń do
5) inne postanowienia określone w statucie.
2. Członek, o którym mowa w ust. 1, wnosi wkład budowlany według zasad określonych
w statucie i w umowie, o której mowa w ust. 1, w wysokości odpowiadającej
całości kosztów budowy przypadających na jego lokal. Jeżeli część
wkładu budowlanego została sfinansowana z zaciągniętego przez spółdzielnię
kredytu na sfinansowanie kosztów budowy danego lokalu, członek jest obowiązany
do spłaty tego kredytu wraz z odsetkami w części przypadającej na jego
3. Przepisy ust. 1 pkt 2 i 3 i ust. 2 nie dotyczą członków, którzy zawierają umowę o
budowę bezpośrednio z wykonawcą robót budowlanych, w wypadku zadań nieobejmujących
nieruchomości wspólnych lub części wspólnych.
4. Rozliczenie kosztów budowy następuje w terminie 6 miesięcy od dnia oddania
1. Z chwilą zawarcia umowy, o której mowa w art. 18 ust. 1, powstaje roszczenie o
ustanowienie odrębnej własności lokalu, zwane dalej „ekspektatywą odrębnej
własności lokalu”. Ekspektatywa odrębnej własności lokalu jest zbywalna, wraz
z wkładem budowlanym albo jego wniesioną częścią, przechodzi na spadkobierców
2. Nabycie ekspektatywy odrębnej własności lokalu obejmuje również wniesiony
wkład budowlany albo jego część i staje się skuteczne z chwilą przyjęcia w po©
czet członków nabywcy lub spadkobiercy, z tym że w razie kolejnego zbycia
ekspektatywy przed przyjęciem poprzedniego nabywcy w poczet członków zbycie
to staje się skuteczne z chwilą przyjęcia kolejnego nabywcy w poczet członków.
Przepis art. 23 stosuje się odpowiednio.
3. Umowa zbycia ekspektatywy odrębnej własności lokalu powinna być zawarta w
1. Umowa o budowę lokalu ulega rozwiązaniu w wyniku jej wypowiedzenia przez
członka spółdzielni lub spółdzielnię.
2. Spółdzielnia może wypowiedzieć umowę o budowę lokalu, gdy członek spółdzielni
lub jego następca prawny, z przyczyn leżących po jego stronie, nie dotrzymał
tych warunków umowy określonych w art. 18 ust. 1 pkt 1 i 5, bez których
dalsza realizacja zadania inwestycyjnego lub ustanowienie odrębnej własności
lokali wzniesionych w ramach wspólnie realizowanego zadania inwestycyjnego
byłoby niemożliwe albo poważnie utrudnione.
3. Wypowiedzenie może nastąpić na 3 miesiące naprzód na koniec kwartału kalendarzowego,
chyba że strony postanowią w umowie inaczej.
1. Spółdzielnia ustanawia na rzecz członka odrębną własność lokalu najpóźniej w
terminie 3 miesięcy po jego wybudowaniu, a jeżeli na podstawie odrębnych
przepisów jest wymagane pozwolenie na użytkowanie – najpóźniej w terminie 3
miesięcy od uzyskania takiego pozwolenia. Na żądanie członka spółdzielnia
ustanawia takie prawo w chwili, gdy ze względu na stan realizacji inwestycji
możliwe jest przestrzenne oznaczenie lokalu.
2. Ustanowienie odrębnej własności lokalu może nastąpić na rzecz małżonków albo
osób wskazanych przez członka spółdzielni, które wspólnie z nim ubiegają się o
1. Umowa o ustanowienie odrębnej własności lokali może być zawarta przez spółdzielnię
łącznie ze wszystkimi członkami, którzy ubiegają się o ustanowienie takiego
prawa wraz ze związanymi z nim udziałami w nieruchomości. W takim
wypadku wysokość udziałów w nieruchomości wspólnej określa ta umowa.
2. Nieruchomość, z której wyodrębnia się własność lokali, może być zabudowana
również więcej niż jednym budynkiem, stosownie do postanowień umowy, o
2. Spółdzielnia nie może odmówić przyjęcia w poczet członków niebędącego jej
członkiem właściciela lokalu podlegającego przepisom ustawy, w tym także nabywcy
prawa odrębnej własności lokalu, spadkobiercy, zapisobiercy i licytanta,
z zastrzeżeniem przepisu art. 3 ust. 3.
Właściciel lokalu niebędący członkiem spółdzielni może zaskarżyć do sądu uchwałę
walnego zgromadzenia spółdzielni w takim zakresie, w jakim dotyczy ona jego prawa
odrębnej własności lokalu. Przepisy art. 42 ustawy – Prawo spółdzielcze stosuje
1. Większość właścicieli lokali w budynku lub budynkach położonych w obrębie
danej nieruchomości, obliczana według wielkości udziałów w nieruchomości
wspólnej, może podjąć uchwałę, że w zakresie ich praw i obowiązków oraz zarządu
nieruchomością wspólną będą miały zastosowanie przepisy ustawy z dnia
24 czerwca 1994 r. o własności lokali. Do podjęcia uchwały stosuje się odpowiednio
przepisy art. 30 ust. 1a, art. 31 i 32 ustawy o własności lokali.
2. Uchwała, o której mowa w ust. 1, nie narusza przysługujących członkom spółdzielni
spółdzielczych praw do lokali.
1. Jeżeli w określonym budynku lub budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości
została wyodrębniona własność wszystkich lokali, po wyodrębnieniu
własności ostatniego lokalu stosuje się przepisy ustawy z dnia 24 czerwca 1994
r. o własności lokali, niezależnie od pozostawania przez właścicieli członkami
2. Właściciele lokali są obowiązani uczestniczyć w wydatkach związanych z eksploatacją
i utrzymaniem nieruchomości stanowiących mienie spółdzielni, które
są przeznaczone do wspólnego korzystania przez osoby zamieszkujące w określonych
1. W zakresie nieuregulowanym w ustawie do prawa odrębnej własności lokalu
stosuje się odpowiednio przepisy ustawy o własności lokali, z zastrzeżeniem ust.
2. Zarząd nieruchomościami wspólnymi stanowiącymi współwłasność spółdzielni
jest wykonywany przez spółdzielnię jak zarząd powierzony, o którym mowa w
art. 18 ust. 1 ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali, choćby właściciele
lokali nie byli członkami spółdzielni, z zastrzeżeniem art. 241 i art. 26.
Przepisów ustawy o własności lokali o zarządzie nieruchomością wspólną nie
stosuje się, z zastrzeżeniem art. 18 ust. 1 oraz art. 29 ust. 1 i 1a, które stosuje się
3. Przepisów ustawy z dnia 24 czerwca 1994 r. o własności lokali o wspólnocie
mieszkaniowej i zebraniu właścicieli nie stosuje się, z zastrzeżeniem art. 241
4. Uchwałę, o której mowa w art. 12 ust. 3 ustawy o własności lokali, podejmuje
rada nadzorcza spółdzielni na wniosek większości właścicieli lokali w budynku
lub budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości obliczanej według
wielkości udziałów w nieruchomości wspólnej.
5. Z żądaniem, o którym mowa w art. 16 ust. 1 ustawy o własności lokali, występuje
zarząd spółdzielni na wniosek większości właścicieli lokali w budynku lub
budynkach położonych w obrębie danej nieruchomości.
Przepisy art. 18-22, art. 23 ust. 2, art. 24, art. 241, art. 26 i art. 27 stosuje się odpowiednio
do ułamkowego udziału we współwłasności garażu wielostanowiskowego.
Kto, będąc członkiem zarządu spółdzielni mieszkaniowej, pełnomocnikiem, prokurentem,
syndykiem albo likwidatorem, wbrew obowiązkowi dopuszcza do tego, że
spółdzielnia nie zawiera umowy o przeniesienie własności lokalu, o której mowa w
art. 12 ust. 1, art. 1714 ust. 1, art. 1715, art. 39, art. 48 lub art. 481 podlega karze ograniczenia
Kto, będąc członkiem zarządu spółdzielni mieszkaniowej, pełnomocnikiem, albo
likwidatorem, wbrew obowiązkowi dopuszcza do tego, że spółdzielnia:
1) nie udostępnia członkowi spółdzielni mieszkaniowej odpisów oraz kopii
dokumentów, o których mowa w art. 81,
2) nie rozlicza kosztów budowy lokalu w terminach, o których mowa w art. 10
W sprawach o czyny, o których mowa w art. 272 i 273, orzekanie następuje w trybie
przepisów Kodeksu postępowania w sprawach o wykroczenia.
Zmiany w przepisach obowiązujących
Przepisy przejściowe i końcowe
1. Spółdzielnia mieszkaniowa, która w dniu 5 grudnia 1990 r. była posiadaczem
gruntów stanowiących własność Skarbu Państwa, gminy, osoby prawnej innej
niż Skarb Państwa, gmina albo związek międzygminny lub osoby fizycznej oraz
przed tym dniem wybudowała sama lub wybudowali jej poprzednicy prawni,
budynki lub inne urządzenia trwale związane z gruntem, może żądać, aby właściciel
zajętej na ten cel działki budowlanej przeniósł na nią jej własność za wynagrodzeniem.
Przepis stosuje się, jeżeli przed dniem złożenia wniosku przez
spółdzielnię nie została wydana decyzja o nakazie rozbiórki budynków. Przepis
art. 4 pkt 3a ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami
(Dz.U. z 2000 r. Nr 46, poz. 543) stosuje się odpowiednio.
11. Jeżeli budynki spełniające warunki określone w ust. 1 położone są na kilku nieruchomościach,
z których część stanowi własność spółdzielni, a część przedmiot
użytkowania wieczystego, spółdzielnia może żądać nabycia własności działek
znajdujących się w jej użytkowaniu wieczystym. Przepis art. 69 ustawy o gospodarce
nieruchomościami stosuje się odpowiednio.
12. Jeżeli budynki spełniające warunki określone w ust. 1 położone są na gruncie
oddanym w użytkowanie wieczyste innej osobie niż spółdzielnia mieszkaniowa
będąca posiadaczem tych budynków, spółdzielnia może żądać, aby osoba ta
przeniosła na nią prawo użytkowania wieczystego za wynagrodzeniem.
13. Jeżeli budynki stanowiące własność spółdzielni położone są na kilku działkach
gruntu, do których spółdzielni przysługuje prawo użytkowania wieczystego, a w
umowach o oddanie gruntu w użytkowanie wieczyste ustalono różne terminy
użytkowania wieczystego, spółdzielnia może żądać od właściciela gruntu zmiany
postanowień umownych w celu ujednolicenia terminów użytkowania wieczystego
poprzez przyjęcie terminu uśrednionego.
2. Jeżeli właścicielem działek budowlanych, o których mowa w ust. 1, jest Skarb
Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki, zamiast przeniesienia
własności tych działek na rzecz spółdzielni działki te na wniosek spółdzielni
mieszkaniowej zostają jej oddane w użytkowanie wieczyste.
21. Jeżeli właścicielem zbywanych działek budowlanych, o których mowa w ust. 1,
jest Skarb Państwa albo jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki i została
przez właściwy organ udzielona bonifikata na zasadach określonych w
przepisach ustawy z dnia 21 sierpnia 1997 r. o gospodarce nieruchomościami, to
na pisemny wniosek osoby, której przysługuje roszczenie o ustanowienie odrębnej
własności lokalu i o przeniesienie jego własności, zarząd spółdzielni jest
obowiązany w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku o wyodrębnienie własności
lokalu wraz z udziałem w nieruchomości wspólnej do wystąpienia z pisemnym
wnioskiem do właściciela nieruchomości o sprzedaż tej nieruchomości
na warunkach udzielonej bonifikaty.
3. Wynagrodzenie z tytułu nabycia praw do działek gruntu, o których mowa w ust.
1–12, ustala się w wysokości równej wartości rynkowej tych działek, przy czym
nie uwzględnia się wartości budynków i innych urządzeń, o ile zostały wybudo©
wane lub nabyte przez spółdzielnię lub jej poprzedników prawnych. Jeżeli właścicielem
zbywanych działek jest Skarb Państwa lub jednostka samorządu terytorialnego,
właściwy organ może udzielić bonifikaty na zasadach określonych w
przepisach o gospodarce nieruchomościami.
4. Jeżeli nieruchomość, o której mowa w ust. 1, posiada nieuregulowany stan
prawny w rozumieniu art. 113 ust. 6 ustawy o gospodarce nieruchomościami,
spółdzielnia mieszkaniowa nabywa własność tej nieruchomości przez zasiedzenie,
jeżeli spełnia kryteria wymagane w ust. 1. Przepis art. 511 Kodeksu postępowania
cywilnego, w zakresie zobowiązującym do wskazania we wniosku o
wszczęcie postępowania zainteresowanych w sprawie, nie stosuje się.
41. Spółdzielnia mieszkaniowa, która w dniu 5 grudnia 1990 r. była posiadaczem
nieruchomości gruntowej, stanowiącej własność Skarbu Państwa albo gminy,
albo gdy właściciel tej nieruchomości pozostaje nieznany, pomimo podjętych
starań o jego ustalenie, i przed tym dniem, na podstawie pozwolenia na budowę
i decyzji lokalizacyjnej spółdzielnia ta wybudowała budynek, nabywa własność
tej nieruchomości przez zasiedzenie. Orzeczenie sądu stwierdzające nabycie
własności tej nieruchomości jest podstawą wpisu do księgi wieczystej.
42. Jeżeli osoba uprawniona do lokalu spółdzielczego wystąpiła z wnioskiem o przeniesienie
prawa odrębnej własności, a spółdzielni nie przysługuje prawo własności
lub użytkowania wieczystego gruntu, na którym znajduje się objęty wnioskiem
lokal, a spółdzielnia spełnia warunki, o których mowa w ust. 41, to zarząd
spółdzielni obowiązany jest, w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku, do
wystąpienia do sądu z wnioskiem o stwierdzenie zasiedzenia gruntu, na którym
znajduje się budynek, którego dotyczy wniosek.
5. Jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nie wystąpiła z żądaniem przeniesienia na nią
własności działek budowlanych, o których mowa w ust. 1, nabycia przez spółdzielnię
mieszkaniową własności tych działek za wynagrodzeniem, ustalonym
zgodnie z ust. 3, mogą żądać ich właściciele.
Ustanowienie odrębnej własności lokali położonych w budynkach usytuowanych na
gruntach, o których mowa w art. 35 ust. 1, może nastąpić po nabyciu przez spółdzielnię
mieszkaniową własności lub prawa użytkowania wieczystego działek budowlanych,
na których wybudowano te budynki.
1. Na pisemne żądanie najemcy lokalu użytkowego, w tym garażu, a także najemcy
pracowni wykorzystywanej przez twórcę do prowadzenia działalności w dziedzinie
kultury i sztuki, który poniósł w pełni koszty budowy tego lokalu albo
ponieśli je jego poprzednicy prawni, spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z tą
osobą umowę przeniesienia własności tego lokalu po dokonaniu przez najemcę
spłaty z tytułu udziału w nieruchomości wspólnej oraz spłaty zadłużenia z tytułu
świadczeń wynikających z umowy najmu.
2. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy zawieraniu
umowy, o której mowa w ust. 1, oraz koszty sądowe w postępowaniu
wieczystoksięgowym obciążają osobę, na rzecz której spółdzielnia dokonuje
przeniesienia własności lokalu.
3. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy zawieraniu
umowy, o której mowa w ust. 1, wynosi 1/4 minimalnego wynagrodzenia
za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
Spółdzielnia pozostaje właścicielem lub współwłaścicielem nieruchomości i użytkownikiem
lub współużytkownikiem wieczystym gruntu w takim zakresie, w jakim
nie narusza to przysługującej członkom i właścicielom lokali niebędącym członkami
spółdzielni odrębnej własności lokali lub praw z nią związanych. W szczególności
mieniem spółdzielni pozostają:
1) nieruchomości służące prowadzeniu przez spółdzielnię działalności wytwórczej,
budowlanej, handlowej, usługowej, społecznej, oświatowo-kulturalnej, administracyjnej
i innej, zabudowane budynkami i innymi urządzeniami;
2) nieruchomości zabudowane urządzeniami infrastruktury technicznej, w tym
urządzeniami i sieciami technicznego uzbrojenia terenu związanymi z funkcjonowaniem
budynków lub osiedli, z zastrzeżeniem art. 49 Kodeksu cywilnego;
3) nieruchomości niezabudowane.
1. Po wejściu ustawy w życie spółdzielnia jest obowiązana:
1) wystąpić z wnioskiem do właściwego organu w sprawie połączenia lub podziału
nieruchomości, jeżeli jest to niezbędne do wydzielenia nieruchomości
pozostających w całości własnością spółdzielni, o których mowa w art.
2) podjąć czynności związane z rozgraniczeniem oraz połączeniem nieruchomości,
a także ewidencją gruntów i budynków, jeżeli bez tych czynności
oznaczenie przedmiotu odrębnej własności lokali położonych w obrębie nieruchomości
innych niż te, o których mowa w art. 35, byłoby niemożliwe albo
działka wydzielona pod budynkiem lub budynkami nie spełniałaby wymogów
przewidzianych dla działek budowlanych.
2. Podział nieruchomości może nastąpić niezależnie od istnienia i ustaleń miejscowego
planu zagospodarowania przestrzennego. Przepis art. 95 pkt 1 ustawy o
gospodarce nieruchomościami stosuje się odpowiednio.
3. Podział nieruchomości nie jest dopuszczalny, jeżeli projektowane do wydzielenia
działki gruntu nie mają dostępu do drogi publicznej w rozumieniu przepisu
art. 93 ust. 3 ustawy o gospodarce nieruchomościami.
4. Uzasadnione koszty związane z podziałem nieruchomości oraz z czynnościami
związanymi z rozgraniczeniem nieruchomości oraz ewidencją gruntów i budynków,
w tym również koszty uzasadnionych prac geodezyjnych, refunduje Skarb
5. Koszty, o których mowa w ust. 4, są refundowane z budżetu państwa na wniosek
spółdzielni. Wniosek o refundację kosztów spółdzielnia składa do wojewody
właściwego ze względu na siedzibę spółdzielni, dołączając rachunki lub inne
dowody poniesienia tych kosztów.
6. Przy wyborze wykonawcy prac, o których mowa w ust. 1, spółdzielnia stosuje
przepisy o zamówieniach publicznych.
7. Wojewoda zwraca koszty, o których mowa w ust. 4.
1. W okresie 24 miesięcy od dnia złożenia pierwszego wniosku o wyodrębnienie
własności lokalu w danej nieruchomości spółdzielnia mieszkaniowa określi
przedmiot odrębnej własności wszystkich lokali mieszkalnych i lokali o innym
przeznaczeniu w tej nieruchomości.
ust. 1 niezgodny z Konstytucją w zakresie, w jakim wyznacza początek biegu terminu
realizacji przewidzianego w nim obowiązku spółdzielni mieszkaniowej - wyrok
TK (Dz.U. z 2005 r. Nr 72, poz. 643) - traci moc 29.04.2006 r.
2. Określenie przedmiotu odrębnej własności lokali w danej nieruchomości następuje
na podstawie uchwały zarządu spółdzielni sporządzonej w formie pisemnej
3. Uchwała, o której mowa w ust. 2, powinna określać:
1) oznaczenie nieruchomości obejmującej budynek wraz z gruntem przynależnym
do tego budynku, jako podstawową nieruchomość ewidencyjną, w którym
ustanawia się odrębną własność lokali; nieruchomość wielobudynkowa
może być utworzona tylko wtedy, gdy budynki są posadowione w sposób
uniemożliwiający ich rozdzielenie, lub działka, na której posadowiony jest
budynek pozbawiona jest dostępu do drogi publicznej lub wewnętrznej;
2) rodzaj, położenie i powierzchnię lokali oraz pomieszczeń przynależnych, w
tym piwnic lub pomieszczeń gospodarczych, o ile piwnica lub pomieszczenie
gospodarcze jest w tym budynku przyporządkowane danemu lokalowi a
władający lokalem faktycznie piwnicę lub pomieszczenie gospodarcze
3) wielkość udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej związanych
z odrębną własnością każdego lokalu;
4) oznaczenie osób, którym zgodnie z przepisami ustawy przysługuje prawo
żądania przeniesienia na nich własności poszczególnych lokali;
5) przypadający na każdy lokal stan zadłużenia z tytułu:
a) kredytu wraz ze skapitalizowanymi odsetkami,
b) dokonanego na podstawie odrębnych przepisów przejściowego wykupienia
ze środków budżetu państwa odsetek wraz z oprocentowaniem
4. Do określenia wielkości udziałów we współwłasności nieruchomości wspólnej
dla każdego lokalu, dokonywanego w uchwale zarządu spółdzielni, mają odpowiednie
zastosowanie przepisy art. 3 ust. 3–6 ustawy o własności lokali.
5. Uchwały, o których mowa w ust. 2, od dnia wejścia w życie stanowią podstawę
oznaczania lokali i przypadających na każdy lokal udziałów w nieruchomości
wspólnej przy zawieraniu umów o ustanowieniu odrębnej własności lokali na
rzecz członków spółdzielni, osób niebędących członkami spółdzielni, którym
przysługuje spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, lub spółdzielni mieszkaniowej
oraz o przeniesieniu własności tych lokali przez spółdzielnię na rzecz
członków spółdzielni lub innych osób.
6. Decyzje o przyjęciu metody określenia powierzchni użytkowej lokali oraz pomieszczeń
do nich przynależnych w danej nieruchomości podejmuje zarząd
spółdzielni. Przyjęta metoda określenia powierzchni lokali oraz pomieszczeń
przynależnych ma zastosowanie do wszystkich lokali znajdujących się w danej
7. Decyzję o przynależności do lokalu, jako jego części składowych, pomieszczeń
przynależnych, w rozumieniu art. 2 ust. 4 ustawy o własności lokali, podejmuje
1. Projekty uchwał, o których mowa w art. 42 ust. 2, zarząd spółdzielni wykłada na
co najmniej 14 dni do wglądu w lokalu siedziby spółdzielni, po pisemnym, wysłanym
z co najmniej 7-dniowym wyprzedzeniem, imiennym powiadomieniu o
terminie i miejscu wyłożenia projektów uchwał do wglądu tych osób, których te
projekty uchwał dotyczą i którym, zgodnie z przepisami niniejszej ustawy, przysługuje
prawo żądania przeniesienia na nich własności poszczególnych lokali.
2. Osoby, o których mowa w ust. 1, mogą w terminie 14 dni po upływie okresu wyłożenia
projektu uchwały do wglądu przedstawić zarządowi spółdzielni pisemne
wnioski dotyczące zmian tego projektu.
3. Zarząd spółdzielni obowiązany jest rozpatrzyć wnioski, o których mowa w ust.
2, najpóźniej w ciągu 14 dni od upływu terminu ich składania i najdalej w ciągu
14 dni od ich rozpatrzenia odpowiednio skorygować projekt uchwały i podjąć
uchwałę o treści uwzględniającej dokonane korekty.
4. O wynikach rozpatrzenia wniosków, o których mowa w ust. 2, oraz o treści
zmian projektu uchwały, do którego wnioski zgłoszono, zarząd spółdzielni, w
ciągu 7 dni od podjęcia uchwały, powiadamia na piśmie osoby, o których mowa
w ust. 1, a tym osobom, które wnioski zgłaszały, podaje jednocześnie odpowiednie
faktyczne i prawne uzasadnienie nieuwzględnienia w całości lub w części
wniosków zgłoszonych przez te osoby.
5. Osoby, o których mowa w ust. 1, mogą, w terminie 30 dni od dnia jej doręczenia,
zaskarżyć uchwałę do sądu z powodu jej niezgodności z prawem lub jeśli
uchwała ta narusza ich interes prawny lub uprawnienia. Przyczyną stwierdzenia
nieważności uchwały nie może być niepodjęcie przez osoby zainteresowane wysłanych
przez zarząd spółdzielni powiadomień, o których mowa w ust. 1 i 4.
6. Uchwała, o której mowa w ust. 3, wchodzi w życie z dniem jej podjęcia, chyba
że zostanie zaskarżona do sądu zgodnie z przepisem ust. 5.
[1. Z chwilą ustanowienia odrębnej własności lokali w nieruchomościach stanowiących
własność spółdzielni mieszkaniowych, hipoteki obciążające te nieruchomości
w dniu wejścia w życie ustawy wygasają.]
ust. 1 niezgodny z Konstytucją - wyrok TK (Dz.U. z 2005 r. Nr 260, poz. 2184); traci
11. W przypadku podziału nieruchomości stanowiącej własność spółdzielni, polegającego
na ustanowieniu odrębnej własności choćby jednego lokalu na rzecz osoby
innej niż spółdzielnia, obciążonej hipoteką istniejącą w dniu wejścia w życie
ustawy, zabezpieczającą kredyt, z którego środki finansowe przeznaczono na
potrzeby tej nieruchomości, hipoteka łączna nie powstaje. Jeżeli członek spółdzielni,
na rzecz którego spółdzielnia dokonuje przeniesienia prawa odrębnej
własności lokalu lub budynku dokonał wszystkich spłat, o których mowa w
przepisach ustawy, to uzyskuje on prawo odrębnej własności lokalu lub nieruchomości
bez obciążeń hipotecznych, z zastrzeżeniem art. 45 ust. 1.
[2. W wypadkach, o których mowa w ust. 1, spółdzielnia mieszkaniowa obciąży inną
nieruchomość stanowiącą jej własność hipoteką, w celu zabezpieczenia wierzytelności
poprzednio zabezpieczonej hipoteką, która wygasła.]
ust. 2 niezgodny z Konstytucją - wyrok TK (Dz.U. z 2005 r. Nr 260, poz. 2184); traci
21. Dokonanie podziału, o którym mowa w ust. 11, powoduje wygaśnięcie hipoteki
obciążającej nieruchomość w dniu wejścia w życie ustawy zabezpieczającej
kredyt, z którego środki finansowe przeznaczono na potrzeby innej nieruchomości.
W celu zabezpieczenia kredytu zabezpieczonego poprzednio hipoteką, która
wygasła, spółdzielnia niezwłocznie obciąży hipoteką nieruchomość, na potrzeby
której przeznaczone zostały środki pochodzące z tego kredytu, lub inną nieruchomość,
3. Wierzytelność spółdzielni w stosunku do właścicieli lokali należna od nich z tytułu
przypadającej im do spłaty części kredytów zaciągniętych przez spółdzielnię
mieszkaniową może zostać zabezpieczona hipoteką na lokalach stanowiących
4. Przepisy ust. 11 i 21 stosuje się odpowiednio w przypadku ustanowienia odrębnej
własności lokalu w nieruchomości położonej na gruncie, którego spółdzielnia
jest użytkownikiem wieczystym.
1. Z chwilą zawarcia umowy przeniesienia własności lokalu, do którego członkowi
albo osobie niebędącej członkiem przysługiwało spółdzielcze własnościowe
prawo do lokalu mieszkalnego lub spółdzielcze prawo do lokalu użytkowego, w
tym spółdzielcze prawo do garażu, hipoteki ustanowione na tych ograniczonych
prawach rzeczowych obciążają nieruchomości powstałe w wyniku zawarcia
umowy przeniesienia własności lokalu.
2. Wierzyciel, którego wierzytelność w dniu zawarcia umowy przeniesienia własności
lokalu była zabezpieczona hipoteką na ograniczonym prawie rzeczowym,
może dochodzić zaspokojenia z lokalu stanowiącego odrębną własność, powstałą
3. Do księgi wieczystej prowadzonej dla ograniczonego prawa rzeczowego stosuje
się art. 241 ust. 2 ustawy z dnia 6 lipca 1982 r. o księgach wieczystych i hipotece
(Dz.U. z 2001 r. Nr 124, poz. 1361 i Nr 125, poz. 1368, z 2002 r. Nr 169, poz.
1387 oraz z 2003 r. Nr 42, poz. 363).
W wypadku przeniesienia własności lokalu, do którego przysługiwało nabywcy
spółdzielcze lokatorskie prawo do lokalu mieszkalnego, wpływy, o których mowa w
art. 12 ust. 1 pkt 2, przeznacza się na spłatę podlegającego odprowadzeniu do budżetu
państwa umorzeniu kredytu obciążającego dany lokal.
1. Na pisemne żądanie najemcy spółdzielczego lokalu mieszkalnego, który przed
przejęciem przez spółdzielnię mieszkaniową był mieszkaniem przedsiębiorstwa
państwowego, państwowej osoby prawnej lub państwowej jednostki organizacyjnej,
spółdzielnia jest obowiązana zawrzeć z nim umowę przeniesienia własności
lokalu, po dokonaniu przez niego:
1) spłaty zadłużenia z tytułu świadczeń wynikających z umowy najmu lokalu,
2) wpłaty wkładu budowlanego określonego przez zarząd spółdzielni w wysokości
proporcjonalnej do powierzchni użytkowej zajmowanego mieszkania
wynikającej ze zwaloryzowanej ceny nabycia budynku, jeżeli spółdzielnia
2. Żądanie, o którym mowa w ust. 1, przysługuje również osobie bliskiej w stosunku
do najemcy, o którym mowa w ust. 1.
3. Jeżeli spółdzielnia mieszkaniowa nabyła mieszkanie zakładowe, o którym mowa
w ust. 1, nieodpłatnie, najemca, o którym mowa w ust. 1, powinien pokryć koszty
dokonanych przez spółdzielnię nakładów koniecznych przeznaczonych na
utrzymanie budynku, w którym znajduje się ten lokal.
4. Kaucje mieszkaniowe, o których mowa w art. 7 ust. 3 w związku z art. 9 ust. 1
ustawy z dnia 12 października 1994 r. o zasadach przekazywania zakładowych
budynków mieszkalnych przez przedsiębiorstwa państwowe (Dz. U. Nr 119,
poz. 567, z późn. zm.1)) podlegają zaliczeniu na poczet wkładu budowlanego lub
na poczet pokrycia kosztów, o których mowa w ust. 3.
5. Wysokość kaucji mieszkaniowej zaliczonej na poczet wkładu budowlanego waloryzuje
się proporcjonalnie do wartości rynkowej lokalu. W pozostałych przypadkach
zwrot kaucji następuje w wysokości środków przekazanych spółdzielni
przez przedsiębiorstwo państwowe, państwową osobę prawną lub państwową
1) Zmiany wymienionej ustawy zostały ogłoszone w Dz.U. z 1996 r. Nr 52, poz. 236, z 1997 r. Nr 6,
poz. 32, z 2000 r. Nr 39, poz. 442, z 2005 r. Nr 167, poz. 1398 oraz z 2006 r. Nr 220, poz. 1614.
6. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy zawieraniu
umowy, o której mowa w ust. 1, oraz koszty sądowe w postępowaniu
wieczystoksięgowym obciążają najemcę, na rzecz którego spółdzielnia dokonuje
przeniesienia własności lokalu.
7. Wynagrodzenie notariusza za ogół czynności notarialnych dokonanych przy zawieraniu
umowy, o której mowa w ust. 1, wynosi 1/4 minimalnego wynagrodzenia
za pracę, o którym mowa w ustawie z dnia 10 października 2002 r. o minimalnym
1. Po śmierci członka spółdzielni, który wystąpił z żądaniem przeniesienia własności
lokalu określonym w art. 12, jeżeli brak jest osób uprawnionych, o których
mowa w art. 15 ust. 2, jego spadkobiercy mogą żądać przeniesienia na nich własności
lokalu, nawet jeżeli żaden z nich nie jest członkiem spółdzielni. W tym
wypadku nie stosuje się art. 15 ust. 6 oraz uznaje się, iż wniosek o przeniesienie
własności lokalu został złożony w dniu pierwszego wystąpienia z żądaniem
2. Po śmierci członka spółdzielni albo osoby niebędącej członkiem spółdzielni, której
przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu, a które to osoby
wystąpiły z żądaniem przeniesienia własności określonym w art. 1714 lub 1715,
ich spadkobiercy mogą żądać przeniesienia na nich własności lokalu lub udziału
we współwłasności garażu. W tym przypadku uznaje się, iż wniosek o przeniesienie
własności lokalu został złożony w dniu pierwszego wystąpienia z żądaniem
przez członka spółdzielni lub osobę niebędącą członkiem spółdzielni, której
przysługiwało spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu.
3. Po śmierci najemcy, który wystąpił z żądaniem przeniesienia własności określonym
w art. 39 i 48, jeżeli brak jest osób, które wstępują w stosunek najmu na
podstawie art. 691 Kodeksu cywilnego, jego spadkobiercy mogą żądać przeniesienia
na nich własności lokalu, nawet jeżeli żaden z nich nie jest członkiem
spółdzielni. W tym przypadku uznaje się, iż wniosek o przeniesienie własności
lokalu został złożony w dniu pierwszego wystąpienia z żądaniem przez najemcę.
Art. 49 uchylony (Dz.U. z 2002 r. Nr 240, poz. 2058) - uchylenie to niezgodne z Konstytucją
- wyrok TK (Dz.U. z 2005 r. Nr 72, poz. 643)
Osoba, która na podstawie ustawy może żądać ustanowienia prawa odrębnej własności
lokalu, w razie bezczynności spółdzielni może wystąpić do sądu z powództwem
na podstawie art. 64 Kodeksu cywilnego w związku z art. 1047 § 1 Kodeksu postępowania
cywilnego. Pozew wolny jest od opłaty sądowej, zaś koszty postępowania
sądowego pokrywa spółdzielnia.
Do istniejących w dniu wejścia ustawy w życie praw do domów jednorodzinnych i
lokali mieszkalnych budowanych w celu przeniesienia ich własności na rzecz członków
stosuje się odpowiednio przepisy rozdziału 21 ustawy. Do czasu przeniesienia
własności na rzecz członka spółdzielni mają zastosowanie zasady:
1) jeżeli prawo do domu jednorodzinnego przeszło na kilku spadkobierców,
powinni oni, w terminie jednego roku od dnia otwarcia spadku, wyznaczyć
spośród siebie pełnomocnika w celu dokonywania czynności prawnych
związanych z wykonywaniem tego prawa, włącznie z zawarciem w ich
imieniu umowy o przeniesienie własności domu. W razie bezskutecznego
upływu tego terminu, na wniosek spadkobierców lub spółdzielni, sąd w postępowaniu
nieprocesowym wyznaczy przedstawiciela. Pełnomocnik
(przedstawiciel) uprawniony jest do udziału w walnym zgromadzeniu;
2) w razie śmierci jednego z małżonków, którym prawo do domu jednorodzinnego
przysługiwało wspólnie, przepis pkt 1 stosuje się odpowiednio;
3) po przeprowadzeniu rozliczenia kosztów budowy i ostatecznym ustaleniu
wkładów budowlanych, wniesieniu przez członków tych wkładów bądź też
ich części i przejęciu zobowiązań spółdzielni pokrywających resztę należności
z tytułu wkładów spółdzielnia przenosi na członków własność przydzielonych
domów wraz z prawami do działek;
4) przeniesienie własności domu może nastąpić także na rzecz spadkobierców
członka lub małżonków, jeżeli prawo do domu przysługuje im obojgu;
5) członkowie, oprócz wkładu budowlanego, obowiązani są pokryć koszty
przeniesienia własności domu, a także udział w kosztach likwidacji spółdzielni,
o ile przeniesienie własności następuje w ramach postępowania likwidacyjnego.
1. Członek spółdzielni, który w dniu wejścia ustawy w życie zamieszkuje w mieszkaniu
rotacyjnym należącym do tej spółdzielni, staje się z tym dniem najemcą
tego mieszkania w rozumieniu przepisów ustawy o najmie lokali mieszkalnych i
dodatkach mieszkaniowych, a jeżeli przed tym dniem wniósł wymagany wkład
mieszkaniowy – staje się osobą uprawnioną do spółdzielczego lokatorskiego
prawa do lokalu mieszkalnego w rozumieniu niniejszej ustawy.
2. Przepis ust. 1 nie narusza praw nabytych członka spółdzielni do zawarcia umowy
w sprawie ustanowienia spółdzielczego lokatorskiego prawa innego lokalu
mieszkalnego lub prawa odrębnej własności takiego lokalu.
1. Spółdzielnie istniejące w dniu wejścia ustawy w życie dokonają zmian swoich
statutów stosownie do wymagań niniejszej ustawy i w trybie przewidzianym w
ustawie – Prawo spółdzielcze. Zgłoszenia do rejestru tych zmian spółdzielnie
dokonają nie później niż do dnia 31 grudnia 2002 r.
2. Do czasu zarejestrowania zmian statutów postanowienia dotychczasowych statutów
pozostają w mocy. Jednakże w razie sprzeczności między nimi a przepisami
niniejszej ustawy stosuje się przepisy tej ustawy.
1. Przepisy ustawy stosuje się odpowiednio do spółdzielni mieszkaniowych będących
2. Pisemne żądania, o których mowa w art. 12, 1714, 1715, 39, 48 i 481, składane są
w wypadkach, o których mowa w ust. 1, do likwidatora lub syndyka masy upadłościowej
Przepisu art. 38 § 1 pkt 5 ustawy z dnia 16 września 1982 r. – Prawo spółdzielcze nie
stosuje się do ustanawiania prawa odrębnej własności lokali i przeniesienia własności
lokali, domów jednorodzinnych oraz miejsc postojowych w garażach wielostanowiskowych.
Ustawa wchodzi w życie po upływie 3 miesięcy od dnia ogłoszenia, z tym że przepisy
art. 27a ust. 1 pkt 1 lit. g, ust. 3 pkt 3 lit. a oraz ust. 6 pkt 1 ustawy wymienionej w
art. 30, w brzmieniu nadanym niniejszą ustawą, mają zastosowanie do wpłat na wyodrębniony
fundusz remontowy spółdzielni mieszkaniowej dokonanych od dnia 1